[email protected] +994 99 303 07 01

Qazımada mürəkkəbləşmələr və onların səbəbləri

Mürəkkəbləşmə dedikdə, qazımanın normal texnoloji prosesinin (endirmə, qazıma və qaldırma əməliyyatı) pozulması və qarşıya çıxan bütün çətinliklərin (bu zaman qəza nəzərə alınmır) aradan qaldırılması başa düşülür. Qazıma vaxtı müxtəlif mürəkkəbləşmələr olur. Onlar aşağıdakı-lardır:

1-qazıma məhlulunun və sement məhlulunun udulması;

2- neft-qaz-su təzahürləri;

3- süxurların uçulub tökülməsi;

4- qazıma alətinin, eləcə də qazıma kəmərinin ilişməsi və tutulması.

Qazımada mürəkkəbləşmələrin səbəbləri aşağıdakılardır:

1-quyu lüləsi divarının uçması;

2- quyu lüləsi divarının şişməsi,

3- quyu lüləsi divarının sürüşməsi,

4-lülədə novun əmələ gəlməsi;

5-qazıma alətinin tutulması.

Quyuda uçulma və ya digər qəzaların baş verməsini necə bilmək olar?

1-quyuda cərəyan yaradan nasosların təztiqi artır;

2-quyudan çıxan qazıma məhlulun özlülüyü birdən-birə artır;

3-qazıma məhlul köpüklənir; onunla bərabər uçulan süxurun iti uclu və iri quru olan böyük parçaları çox-lu miqdarda quyudan çıxır;

4-qazıma aləti quyu dibindən bir qədər qaldırıldıqdan sonra yenidən quyu dibinə getmir;

5-uçulan süxurlar tavanının olduğu dərinlikdən aşağı buraxılmış qazıma aləti vasitəsilə quyuda qazıam məhlulu cərəyanı yaratmaq çətin olur.

6-qazıma alətini qaldırdıqda, alət böyük dartılma qüvvəsi ilə gəlir, bu dartılma qüvvəsi çox vaxt alətin ağırlığının 50-100%-ni təşkil edir.

Quyu lüləsində novun əmələ gəlməsi və Qazıma məhlulların udulması

      Quyu lüləsində novcuq, çox bərk süxurlardan başqa, bütün süxurlarda əmələ gələ bilər. Novcuq lülədə əyrilik olan hissədə, qazıma kəmərinin vahid uzunluğuna böyük yük təsir etdikdə və qazıma kəməri quyu lüləsi ilə təmasda olduqda əmələ gəlir. Qaldırma zamanı alətin çəkisinin artması, endirmə zamanı isə azalması, qazıma alətinin və qoruyucu kəmərin tutulması novcuğun əmələ gəlməsini  bildirən əlamətdir.

Qazıma məhlulların udulması

       Qazıma zamanı yuma məhlulunun udulması müşahidə olunur və nəticədə mürəkkəbləşmə baş verir. Qazıma zamanı quyu lüləsi çatlara, geoloji pozuntulara rast gəldikdə, qazıma məhlulunun  quyu divarına yaratdığı hidrostatik təzyiq lay təzyiqindən yüksək olduqda, endirmə-qaldırma əməliyyatı böyük sürətlə aparıldıqda, qazıma kəmərinin xarici diametri ilə quyu divarı arasındakı məsafə kiçik, qazıma məhlul nasoslarının sərfi isə böyük olduqda hidrodinamik təzyiqin təsirindən layda hidravlik yarılma əmələ gəlir və məhlul udulur. Eyni zamanda yaxşı keçiricili, uzun müddət istismar edilmiş kiçik təzyiqli məhsuldar layların qazılması zamanı qazıma məhlulların udulması baş verir.